Drie jaar lang vroeg Booking.com zijn medewerkers vriendelijk om naar kantoor te komen. Deze week bepaalde een rechter in Amsterdam dat het bedrijf dat nu ook mag eisen. Volgens de rechter is het niet onredelijk dat het reisplatform zijn circa 7.000 medewerkers in Nederland verplicht om minstens 40% van hun werktijd op kantoor door te brengen. Bij een fulltime werkweek komt dat neer op twee dagen.<\/p>\n
Daarmee eindigt een conflict dat al sinds de coronaperiode sudderde. Veel grote werkgevers willen een vrijblijvend kantoor”advies” omzetten in een harde regel, en deze zaak laat zien hoe dat binnen het Nederlandse recht kan.<\/p>\n
Booking.com voerde de 40%-richtlijn in 2022 in, toen de lockdowns voorbij waren. In de praktijk bleef die richtlijn grotendeels dode letter. Slechts 27% van de medewerkers haalt de norm, en een deel werkt nog vrijwel volledig thuis.<\/p>\n
Toen het bedrijf de regel verplicht wilde maken, stuitte het op een typisch Nederlandse hobbel: de ondernemingsraad. Op grond van de Wet op de ondernemingsraden (WOR) heeft de OR doorgaans instemmingsrecht bij wijzigingen in waar en hoe er gewerkt wordt. De OR van Booking.com weigerde in te stemmen. Het bedrijf koos daarop de route die de wet biedt: het vroeg de kantonrechter om vervangende toestemming, met als argument dat de weigering onredelijk was.<\/p>\n
De rechter ging daarin mee. Zij woog de beleidsvrijheid van Booking.com mee, net als het recht van een werkgever om redelijke instructies te geven over de werkplek. Ook was zij gevoelig voor het argument dat samen op kantoor zijn de samenwerking, kennisdeling en innovatie bevordert.<\/p>\n
Booking.com spreekt van een verfijning van bestaand beleid en niet van een fundamentele koerswijziging. De OR betreurt dat de directie naar de rechter stapte in plaats van het gesprek voort te zetten, en onderzoekt of hoger beroep zinvol is.<\/p>\n
Het is verleidelijk om dit te lezen als groen licht voor elk bedrijf dat zijn mensen terug op kantoor wil. Dat zou te kort door de bocht zijn. Juridische kenners benadrukken dat de uitkomst sterk afhangt van de specifieke situatie en van de argumenten die de werkgever aandraagt.<\/p>\n
De kracht van de zaak van Booking.com zat juist in de gematigdheid. Het bedrijf had eerder een aanwezigheidsnorm van 50 tot 60% op tafel gelegd, maar schroefde die terug. Het definitieve beleid kent een overgangsperiode van zes maanden en een hardheidsclausule voor medewerkers die echt in de knel komen. Bovendien hanteerde het bedrijf de 40% al jaren als norm voordat die bindend werd.<\/p>\n